RSS

Category Archives: .મારા કાવ્યો

Image

અંતર કેરું સ્નાન

અંતર કેરું સ્નાન

રોજ સવાર સ્નાન કરીને
મંદિર જઈ, ત્યાં ધ્યાન ધરીને
ખખડાવું છું અંતર કેરું દ્વાર …
વળી પુછું પ્રભુને કેમ કરે તું વાર !

ઉન્ને: ખટપટીયો વળી હસ્યા કરે, જ્યાં
ભંડારે જઈ હળવો કરું હું ભાર…
‘ને રોજ પૂછે તે મુજને વારંવાર :
‘તું શાને થયો છે મુર્ખોનો સરદાર !’

ચડી વ્યથા ભરીને રોજ પગથીયાં,
ઉતરું જ્યારે ખાલી ખીસ્સે, મને…
રોજ રહે તે કહેવાને તૈયાર :
‘ખખડાવા તો હું પણ જાઉં
નિત્ય નવે દરબાર, ‘ને
ખાલી સૌને નિત્ય કરીને
ખિસ્સાં મ્હારા રોજ ભરું પરભાર’…

‘ને હું પણ ત્યારે હસ્યા કરું છું
હું પણ મારા ‘ખિસ્સાં’ ભરું છું;
આવ્યું ક્યાં કોઈ લઈને જવાના ?
સહુ ખિસ્સાં આખર ખાલી થવાના,
મ્હારો તો છે ભીતરી કારોબાર
‘ને રોજ પૂછું હું એને વારંવાર :
‘તુ શાને કરે ના અંતરનો વિચાર !’

… જનક

 
Image

a flake – pure as can be

flake - pure as can be

a flake
pure as can be,

a creation
a process
I can not fathom,

descends
…for a time
and disappears
into oblivion;

I too…
arrived …. Pure
and will depart
in a white pure? cover

do I want to be covered ?
…during the last stretch !
and let the fire ignite my Pile
or, do i want to ignite within
and go the way i came ?

Pure
like a Flake

Janak

 
Comments Off

Posted by on February 9, 2014 in જનક દેસાઈ

 

દૂરત્વ

એટલી નજદીક તું, કે દૂરતા હું જોઇ શકું, 
એટલી તકલીફ કે દૂરત્વ ના હું ખોઈ શકું.

જનક

 
Comments Off

Posted by on February 5, 2014 in જનક દેસાઈ

 
Image

संधि

संधि

बात:
——
शाम के वख्त
सुनहरी संधि देख,
फिर एकबार सोचता हूँ मैं…
सो जा यार !
सो जा आज
चैन की नींद सोजा !!

है ये अँधियारा सिर्फ एक रात का,
ये शाम जो रंग लाइ है,
है वो आने वाली सुबह का मंगलाचार,
ये लाली जो छाई है …
फिर से देख तू,

सेतु है,
सेतु है, यह अंधियारी रात
सेतु है दो संध्याओं का,

तेरी नींद के वक्त,
लाली भी, चैन की सांस लेती है,
पर उठती है वो,
तेरे उठने से पहले,
रंग बिछा देती है तेरे आँगन में
ताकि एहसास न हो पाय अंधियारे का

और तू !
सपनों का दिया जलाता है
बेचैनी के अंधियारे में रहता है

उठेगा क्या ?

… जनक

 
Comments Off

Posted by on February 4, 2014 in જનક દેસાઈ

 
Image

દેહ અને આત્મા

દેહ અને આત્મા

દેહ અને આત્મા:
આથમતું અજવાળું સાંજે, આવીને ઢંઢોળે મુજને, ‘કે
સાંજ ઢળી અંધારે ગઈ, પણ તું ના મળ્યો છે તુજને ;

જન્મ-મરણના મધ્યાંતરમાં મરી મરી ને જીવ્યો ,
જીવતર આખું ભટક્યો તોયે પ્રગટ્યો ના મરજીવો ;

ભાર થયું જે જીવન, તેની ગાંસડી બાંધી કોણે?
હળવો થાતે ત્યાગ કરીને, તો મુક્તિ ફળતે તુજને ;

‘ને પડ્યા ટકોરા દ્વારે જ્યારે, કટાઈ ગ્યા’તા તાળા ,
પ્રાયશ્ચિતની ચાવી મળી ત્યારે બુરાઈ ગ્યા’તા કાંણા ;

સાથ હતું જે, હાથ ન લીધું, શિરસ્તો ક્યાં સમજ્યો તું ,
સાથ જે આવ્યું સાથ જવાનું, ના મર્મ ફળ્યો તે તુજને ;

વાયું જ્યારે વહાણું, ત્યારે કેમ કરી ને ઉઘડે આંખ ,
ભાર જે બેઠો વરસોથી તે, કેમ કરી ને ઉપડે આજ ;

વ્યર્થ નથી તોયે આ જીવન, મઝધારે હું ડૂબ્યો છું ,
કિનારો જે ગોતવ નીકળ્યો, આજ મળ્યો છે મુજને .

 
Comments Off

Posted by on February 3, 2014 in જનક દેસાઈ

 

Tags: ,

અજવાસ

જ્યાં જ્યાં નજર મ્હારી પડે અજવાસ તે,
જે અંતરે ત્યાં તીર્થ છે, અજવાસ તે;

ચોમેર જયારે જોઉ છું, સમજાય છે,
જે પાન પર ઝાકળ વસ્યું, અજવાસ તે;

માંગ્યું કદી મળતું નથી, લાગ્યા પછી,
જે આંખથી વર્ષે દુઆ, અજવાસ તે;

હું સૂર્ય સામે જોઇને રહ્યો આંધળો,
તે કોડિયું મધરાતનું અજવાસ તે;

વન ઉપવને મેં જીંદગી ગોત્યા કરી
જે ફૂલમાં સુવાસ છે, અજવાસ તે;

હું આમ તો રહ્યો હાંફતો હર શ્વાસ માં,
હું શ્વાસ જ્યારે લઇ શકું અજવાસ તે .

જનક

 
Comments Off

Posted by on February 2, 2014 in જનક દેસાઈ

 

શિરસ્તો

શિરસ્તો :
જીંદગીની સૌ પ્રથા સમજાય છે ,
એક દી મોડી, છતાં સમજાય છે ;

સુખ જે મુજને મળ્યાં, સમજ્યો નહિ ,
દુઃખ અંતે અન્યના, સમજાય છે ;

દુઃખ એકે ના હતા, તોયે રડ્યો ,
સુખ થોડા જે મળ્યાં, સમજાય છે ;

આમ તો પ્રશ્નો ઘણા પૂછ્યા હતાં ,
ઉત્તરો સમજ્યો હું ક્યાં? સમજાય છે ;

પ્રેમ પંથે એકલો ભટક્યા સમું ,
જે મળ્યાં તે ક્યાં ફળ્યાં? સમજાય છે .

જનક

 
Comments Off

Posted by on February 1, 2014 in જનક દેસાઈ

 

પછી તું રહીશ ને !

અધૂરી મારી ઇચ્છા જોને,

જાવા ન દે ક્યારેય તને

તું આવ ને મારી કને ,

મને ઇચ્છા વિહીન કરવાને

 

પુરાયો હું અંધાર્યા ઓરડે

આવ ને, અજવાળ ને

મારી યાદો ના પટ ને,

જ્યાં,  ક્યાંક તું છે, માત્ર તું,

ને તારું આગમન માત્ર, એક ચાવી સમુ

ખોલી દે તાળુ,, થાય અજવાળુ,

 

પછી તું રહીશ ને   !

 

રહે તો સારું.

જનક

 
Comments Off

Posted by on February 1, 2014 in જનક દેસાઈ

 

એક વત્તા એકનો સરવાળો

એક વત્તા એકનો 
સરવાળો જ્યાં એક જ થાય
ગણિત ત્યાં મૂંઝાય, 
સૌ વિદ્વાનો અથડાય,
પણ સંબંધો !!
સઘળાય હરખાય 

ગાંઠો, 
ગાંઠો તો આદતથી ગૂંચવાય,
સંબંધોના પંથે સૌ ફાંટાઓ પથરાય ;
પણ !!
સંબંધોના સરવાળામાં, 
ઈચ્છા એવી થાય …
કે એક વત્તા એકનો 
સરવાળો એક જ થાય. 

વિશ્વાસ વર્તાય, કારણો કરમાય
લાગણીઓ બંધાય,
પારકાં પોતીકા થાય
કેટલુંય ના સમજાય
તોય
નાદ અંતરનો મધુર ગીતો ગાય.

…જનક

 
Comments Off

Posted by on November 27, 2013 in જનક દેસાઈ

 

मासूमियत

एक छोटी सी कुटिया,
वही छोटा सा गाँव,
आज भी साथ लिए
फिरता हूँ मैं;
आज भी इसी लिए
जिंदा हूँ मैं;

जरा गौर से सुनीयेगा:

न कोई इमारत थी,
न कोई दरवाजा;
न कोई सीमा थी,
न कोई दरबान;

एक आँगन था
एक कारवाँ था
एक भीड थी
दिलों की महफिल थी

तु था
मैं थाा
कहीं … हाँ, कहीं
वो भी राह तकत थी
वो… हम थे

तु गया
मैं गया
पर…
हम रहे
कारवाँ भी है
आँगन भी है

वो दिल था
आज भी है

है ना?

जनक

image

 
Comments Off

Posted by on November 16, 2013 in જનક દેસાઈ

 

હા… આશાઓ જ, તો વળી.

અધૂરી મુલાકાતો મધ્યમ,

…અધૂરા અહેસાસો !!

હોય … સતત નિરાશાઓ મધ્યમ

…કેટલાંય સમણાંઓ

ને શેરી ના ખૂણે વહેતી હવા

જાણે …

આવી ખખડાવે નકુચો અને ….

… પછી બારીઓ

જે, ક્યારેક સૂરમાં હોય

ને, ક્યારે કરે ઘોંઘાટ

 

હા… કાંઇક એવા જ …

મનમાં ઉમંગો

ને ક્યારેક તરંગો

વમળ મધ્યે

ખોયા નહિ પામ્યાની વાત

અંતર કરે લાગણીની મુલાકાત

 

ઈચ્છાઓ સળવળે,

ક્યારે વળી ફળે !

શરમની મારી નજર્યું ઢળે …

…એની

 

ને અંધારે ખૂણે બેઠેલ ઓલ્યો ગુસ્સો !

સ્મિતો ની વચ્ચે,

… ધીમે થી ઓગળે,

 

ને… ઓલી લુચ્ચી…

ફરીથી

ધબકાર મારો વધારી

ને હસે ખડખડાટ

 

ને ફરી

વળી વળી

એકાંત પળોમાં,

પ્રશ્નો પૂછે, અને

જવાબોય ગોતે

એકાંતે ………..

 

હા… આશાઓ જ, તો વળી.

……જનક

 
Comments Off

Posted by on November 13, 2013 in જનક દેસાઈ

 

मैं नशे में हूँ

क्या बताऊँ मैं कहाँ और कौन हूँ, मैं नशे में हूँ !
न पता, न मेरा कोई नाम है अब, मैं नशे में हूँ ,

तू ही बता जाने मन क्या नाम दूँ यह नशे को !
तेरे सिवा मैं कुछ भी नहीं, मैं तेरे नशे में हूँ |

जनक

 
Comments Off

Posted by on November 13, 2013 in જનક દેસાઈ

 

ये हँसी चेहरा

ये हँसी चेहरा: मेरा भाई जगदीश देसाई
मुमकिन नहीं कहना जो मेरे दिल में है मेरे दोस्त
मुनासिब नहीं समझता लफ्जों से कहना मेरे भाई
जरुरत भी कहाँ कुछ कहने की मैं क्या देखता हूँ
तू जाने की मैं जानूँ तेरी हँसी तेरा प्यार, मेरे भाई

Jagdish Desai 

 
Comments Off

Posted by on November 13, 2013 in જનક દેસાઈ

 

જામ ભરવા આય, તો વળી ઓળખું

નશો છે એટલો કે હોશ નથી ,
જામ ભરવા આય, તો ક્યાંક ઓળખું.

જનક

 
Comments Off

Posted by on November 13, 2013 in જનક દેસાઈ

 

तेरे सुर में मिलादे तू अपना संगीत :

तेरे सुर में मिलादे तू अपना संगीत :
—————————————-
तेरी आँखों को, तेरे चेहरे को एक प्यार भरा गीत गाने दे ,
तेरी नस-नस में, अंगड़ाई में कुछ पल के लिए दोहराने दे ,
एक प्यार भरा गीत गाने दे ;
जो बीत चुकी वो पल को अब, चल जाने दे, चल जाने दे ,
अब प्यार भरा गीत गाने दे ;

जी चाहे तो बोल दे अपनी बातें ,
चुप रहने को कौन यहाँ पर कहता है ,
ये आलम तेरा अपना है, तेरा भी एक सुन्दर सपना है ,
तू खोल दे अपनी आँखे , कर खुद से ही कुछ बातें ,
और अपनों से जो करनी है तू कर ले सब फरियादे ;
बोझ जो तेरा अपना है, मुझे बाँट के मेरा करना हैं ,
मेरा भी सुन्दर सपना है , तेरे सपनों को सच करना है ;

अब दोहराता हूँ मैं भी अपना गीत ,
मेरे सुर में मिलादे तू अपना संगीत ,
ये मकाँ जो मेरा अपना है, तेरे बिन वो सिर्फ एक सपना है ,
तेरी आहट से, तेरी चाहत से, तेरी नज़रों से, अंगड़ाई से ,
तेरे सात सुरों के संगीत से ,
उसे गीत बना दे …
उसे घर बना दे ….
तेरे सपनों से सजादे …

फिर साथ में मिलके हम दोनों को
प्यार भरा गीत गाने दे
एक प्यार भरा गीत गाने दे
एक प्यार भरा गीत गाने दे |

जनक

 
Comments Off

Posted by on November 11, 2013 in જનક દેસાઈ

 

ખોટો પડ્યો

કે ક્યાંક હું ખોટો પડ્યો, અહેસાસ અંતે થાય છે,

કેમ આ ઝરણાં બધાં શિખરે થી સાગર જાય છે ! …જનક

 

 
Comments Off

Posted by on November 7, 2013 in જનક દેસાઈ

 
Image

बाती ३६० लेकर

बाती ३६० लेकर

शत-शत दीप जलाता हूँ मैं
हर दिन आज मनाता हूँ मैं
बाती ३६० लेकर
मन-मंदिर तक जाता हूँ मैं

है हर दिन आया दमक लिए
है हर दिन लाया महक नई
तुमने योग दिया है घी का
आज मेरा गीत गाता हूँ मैं

लौ जो आज जलाई भीतर
दिल कहता है तेज है तू ही
जान है तू, मेरा प्यार भी तू ही
तुम्हे दीप में आज सजाता हूँ मैं

जो दीप जलाया, आश है मेरी
शीतल सौम्य उजास बसे घर
माँ लक्ष्मी की कृपा तुम्ही पर
गणपति विघ्न हरे हर एक पल
और उन्नति का ताज रहे तेरे सर
प्रज्ज्वलित रहे शांति तेरे घर

जनक देसाई

 
Comments Off

Posted by on November 3, 2013 in જનક દેસાઈ

 
Image

હાય રે વાલમ, આવને મારી પાસે

હાય રે વાલમ, આવને મારી પાસે

ઉંબરે ઊભી, આંખો મારી ગૌરજ ફાકે,
‘ને તોયે મારી નજર્યું, કેમેય ના થાકે,
… બોલ ને વાલમ, શાને થાકે !

ગાયો આવે ઘેર, ‘ને તુંયે આવે,
દલડું મારું આશા એવી રાખે,
… કે’ને વાલમ, કેમ ન રાખે !

વિદાય દઉં છું પાદરે જ્યારે ,
હૈયુ ભાંગે, આંખ્યું થાકે,
એકેક પગલું ભારે લાગે
… રસ્તો લાંબો કેમ ન લાગે !

વળી વળી તું જુએ મુજને,
વળી વળી મન આશા એવી રાખે,
… ‘ને વ્હાલા, તું ગાડું તારું હાંકે રાખે ;

જાતાં જોઈ દૂર તને,
મુજ માંહે વેદના જાગે,
મને પાંપણો ભારે લાગે,
સઘળી આશાઓ મારી, ભાંગે;

દ્હાડે ધબકાર વાગે,
ને રાત પડે અંધકાર,
તુજ વિણ રાત્યું લાંબી લાગે;
સપનાનીય બીક મને લાગે,
‘ને આશામાં આંખ્યું ના લાગે,
… બોલ ને વાલમ ! સવાર ક્યારે જાગે ?

‘ને ઘેર વળી તું આવે જ્યારે,
આલિંગનની તલસ પોકારે,
શરમની મારી નજર્યું તારી,
દૂર મને કાં રાખે ત્યારે !
.. હાય રે વાલમ, આવને મારી પાસે.

…. જનક મ દેસાઈ

 
Comments Off

Posted by on October 16, 2013 in જનક દેસાઈ

 

દેસાઈ વાસ, પાલનપુર

મારી ગલી:

જે માટી ઉડી,
તે આંધીની સુગંધ ગમી.

‘ને કુતરાએ,
ડોકી મરડી તે ગમ્યું મને.

‘ને પગ તળેનું નેળિયું,
પણ ગમ્યું મને;
વ્હાલના પ્રેમ સમું,
જે સ્પર્શ્યું મને.

સાંકડી ગલીનું,
પહોળો પના વાળું,
જીર્ણ હતું જે,
હુંફાળું હતું તે,
વસ્ત્ર ગમ્યું મને.

ગલી ગલી ભટક્યો,
નવી ગલીની ખોજમાં,
પણ ટાઢમાં ઠર્યો;
હુંફાળી હતી જે,
તે વ્હાલી ગલી વિના,
કૈં ના ગમ્યું મને.

… જનક મ દેસાઈ

નેળિયું/નાળિયું = બેઉ બાજુ થોરિયાં કે ખેતરોની વાડ હોય તેવી સાંકડી ગાડાવાટ, નેળિયું, ગાડાં જવાનો સાંકડો માર્ગ,નેળ; સાંકડી ગલી

 
Comments Off

Posted by on October 14, 2013 in જનક દેસાઈ

 

મેલાં વસ્ત્રો

ભીડમાં ભળવા થકી વસ્ત્રો સતત બદલ્યાં કર્યાં,
મેલ ખંખેરી હું નિકળ્યો, તો નવસ્ત્રો લ્યો કહ્યો.

જનક

 જે વ્યક્તિગત વિચારો સામાજિક પ્રથા કે રૂઢિથી અલગ, પરંતુ સાચા હોય છે, તે વિચારોની વ્યક્તતા કરવી સરળ નથી હોતી. ક્યારેક, વ્યક્ત કરનાર હાસ્યપ્રદ બને છે.

વિરોધ, અસ્વીકાર અને ઉપહાસ ના ડરથી, સ્વાભાવિક છે કે મોટાભાગના લોકો “જેમ ચાલે છે, તેમ ચાલવા દ્યો” વૃતિમાં જોડાઈને જીંદગી જીવ્યા કરે છે. સમાજને જે કાંઈ સ્વીકાર્ય હોય તે પ્રમાણે જીવે છે. પોતાના વિચારોને દાટીને, તે ઉપર માસ્ક પહેરે છે…. એટલે કે સમાજ સ્વીકારે તેવા કપડાં પહેરે છે.

અને, જે વ્યક્તિમાં ટોળા-વૃતિનો સામનો કરવાની શક્તિ હોય, તે વ્યક્તિ ડર ફગાવીને સ્વમાન સહીત વર્તન કરે છે. પરંતુ, તે વ્યક્તિની રીતો / વર્તન સ્વીકારાતું નથી.

(સમાજ જેને સભ્ય વર્તન કહે તેને મેં ‘મેલ’ નું રૂપક આપ્યું છે. )

 
Comments Off

Posted by on October 2, 2013 in જનક દેસાઈ

 

બાપુ નો અવતાર

એળે કદીયે ના જશે, વિશ્વાસ છે મને એટલો, બાપુ.. આતો
તારું જવાનું ના ગમ્યું, તેથી ફરી અવતરવાનું કારણ આપ્યું
….જનક

 
Comments Off

Posted by on October 2, 2013 in જનક દેસાઈ

 

Tags: , ,

બાપુ

જરૂરથી પડ્યાં હશે રેતીમાં જ, પગલાં તારા બાપુ
ગોત્યું એકેય ના મળ્યું , જ્યાં એક ના લાખો થતાં’તા.

…જનક

 
Comments Off

Posted by on October 1, 2013 in જનક દેસાઈ

 

निगाहे-मुख्तसर

हिज्र-ए-जिंदगी कि माँग कभी कि नहीं मैंने ,

निगाहे-मुख्तसर नहीं कि मौत से नाता माँगू ;

माँगा ये भी नहीं कि मौत से फासला मुझे दे ,

मुख्तसर ही सही, मरते दम मुझे जीना देदे |

… जनक

निगाहे-मुख्तसर = अल्पकालीन सोच

 
Comments Off

Posted by on September 27, 2013 in જનક દેસાઈ

 

निगाहे-मुख्तसर

Image

 
Comments Off

Posted by on September 27, 2013 in જનક દેસાઈ

 

અપ્રત્યક્ષ

‘ને બે પગથિયાં ચડી,
થાક્યા પગે
ઉમરોય ઓળંગ્યો છે…
વારે વારે,

વળી, તેલ પૂરીને
મજાગરાને ચીં ચીં કરતો
રોક્યોય છે….
રવિવારે,

અને ભીંતનો ટેકો લઇ,
ઉભા રહી,
તાક્યું છે બારી બહાર…
છાસવારે,

વિચારોના વમળમાં
ક્યારેક ધીમે રહી
ક્યારેક ભાર દઈ
ઘસી છે ભોંય પગને હારે,

જ્યારે-જ્યારે,
વાવાઝોડું વરસાદ લાવ્યું,
કે ગરમીનું મોજું આવ્યું, ‘ને
કડકડતી ટાઢમાં મને ન ફાવ્યું
ત્યારે, છત તળે મને ઝોકુંય આવ્યું

તોયે,
છત પર છવાયેલ છાપરું
ઘસાયેલ ભોંય તળેનો પાયો, કે
ભીંતમાં દટાયેલ ઈંટ્યું
મારી નજરે ન ચડી……
……..ક્યારેય

જનક

 
Comments Off

Posted by on September 26, 2013 in જનક દેસાઈ

 
 
%d bloggers like this: